Khi thị trường tài chính khủng hoảng và toàn bộ các ngành của nền kinh tế bắt đầu bị ảnh hưởng, những người ra quyết định, các nhà đầu tư và các chính trị gia quan tâm tới hai xu hướng: giảm các tham vọng và các kế hoạch, và cắt giảm chi phí bất cứ đâu có thể tiết kiệm được và hành động khẩn cấp, hay quyết định đúng thời điểm để tiến lên phía trước khi hoạt động và sự tăng trưởng bắt đầu lại. Rõ ràng, sức mạnh của mục đích để tăng cơ hội vượt qua khủng hoảng là không thể đánh giá thấp.

 

Hiện phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất trong nhiều thập kỷ, thế giới đang lựa chọn để duy trì hay để vượt qua cuộc khủng hoảng hiện nay? Không có nơi nào mà vấn đề này được được nêu lên rõ ràng hơn trong ngành viễn thông, hạ tầng thông tin và các chiến lược tri thức. Sau đây là những ý kiến về tính những khả thi đầu tư vào ngành viễn thông/ICT của Bruno Lanvin, Giám đốc điều hành eLab-INSEAD.

 

Khi nhìn lại những tác động của việc đầu tư vào tri thức để tăng trưởng và phát triển kinh tế đối với chất lượng cuộc sống của con người, con người nên xem các công nghệ thông tin (CNTT) và hạ tầng thông tin như là một phạm vi độc lập mà ở đó các nguồn lực tài chính được đổ vào đầu tư được xem là những đầu tư hiệu quả. Tuy nhiên, rõ ràng sự phát triển nhanh chóng của các mạng thông tin đã là một động cơ mạnh mẽ của cái gọi là cuộc cách mạng tri thức.

 

Sự so sánh giữa Ghana và Hàn Quốc đôi khi được lấy làm ví dụ điển hình của việc đầu tư vào tri thức (đó là giáo dục, được kết hợp thoả đáng với thiết bị và hạ tầng thông tin) đã làm thay đổi đáng kể quá trình phát triển của một nền kinh tế quốc gia như thế nào.

 

Sự khác nhau giữa hai nước này (thu nhập trên đầu người như nhau vào những năm 1950 với một tỷ lệ 1 - 17 trong 40 năm sau) đã gia tăng đáng kể vào những năm 1980. Tuy nhiên điều này không chỉ bởi thực tế là Hàn Quốc là một nước đầu tư sớm vào CNTT mà quan trọng hơn là nước này đã quyết định đầu tư (sau cuộc khủng hoảng dầu lửa lần thứ hai) khi phần lớn các nước đã cắt giảm chi phí, hạn chế chi tiêu và nỗ lực giảm đầu tư có thể để đối mặt với cuộc khủng hoảng. Hàn Quốc đã chứng tỏ quyết định đầu tư vào tri thức và hạ tầng thông tin đã tác động tới tăng trưởng kinh tế như thế nào.

 

Có ba vấn đề và bốn cách khả thi để không được làm mất động lực của cuộc cách mạng thông tin.

Một trong những tác động bất lợi nhất của khoảng cách số dai dẳng giữa các nước giàu và nước nghèo là hạn chế khả năng khuyến khích phát triển của những người giỏi của một đất nước (đặc biệt là người trẻ), cũng như khả năng của họ để được hưởng lợi từ việc hợp tác với những tài năng trẻ ở các nền văn hoá và vùng địa lý khác. Ở những nước nghèo hơn, khoảng cách có thể tác động tiêu cực tới việc di trú về mặt vật lý (chảy máu chất xám).

Triển khai hạ tầng băng rộng trên toàn thế giới (và đặc biệt ở các nước đang phát triển và các châu Phi) nên được xem là một ưu tiên trong thập kỷ tới. Cho phép những người giỏi di động ảo, sẽ có lợi cho những nước đang phát triển ít nhất theo hai cách: (1) cho phép họ kết nối trong các quá trình sản xuất toàn cầu trong khi mang lại kết quả năng suất cho trong nước, (2) Chống lại việc chảy máu chất xám. Đối với các nền kinh tế phát triển, chống lại khoảng cách số là chìa khóa để mang lại các ý tưởng, thiết kế và dịch vụ sáng tạo mà vẫn chưa được tận dụng hết.

 

Triển khai hạ tầng băng rộng ở các nền kinh tế đang nổi lên là một mục tiêu nên đươc chia sẻ giữa các nhà hoạch định chính sách công và các nhà đầu tư tư nhân.

 

Các nỗ lực để mở lại Vòng đàm phán thương mại đa phương Doha đang trở nên cần thiết cho nền kinh tế thế giới. Tương tự, việc kết hợp các sáng kiến để thúc đẩy tăng trưởng ở cấp quốc gia là một ưu tiên trọng tâm để đưa ra các gói kích cầu và tác động toàn cầu cần thiết.

Một điều rõ ràng là cuộc khủng hoảng hiện nay không mấy tác động tới những đầu tư vào ngành viễn thông để nền kinh tế tăng trưởng và cạnh tranh. Các số liệu cho thấy tăng trưởng của các nền kinh tế tiên tiến hơn trong hai thập kỷ qua đã có tác động đáng kể từ năng suất mà các CNTT mang lại. Bất cứ sự thất bại nào để duy trì động lượng của cuộc cách mạng thông tin vì thể có thể làm giảm bớt đáng kể khả năng chung để tránh một cuộc suy thoái dài, sâu và rộng hơn.

 

Khi nỗ lực để đốt cháy lại động cơ tăng trưởng toàn cầu, các nước, các hãng, các nhà cung cấp vốn (ví dụ, các quỹ) có nhiều tài sản nên chú ý ưu tiên tới các CNTT, hạ tầng mạng và thiết bị xử lý thông tin. Liệu họ có đủ tiền (hay khả năng vay) để tham gia vào các đầu tư như vậy, chính thức có một vai trò quan trọng trong việc đóng góp vào việc cung cấp môi trường tài chính phù hợp và các động cơ để hỗ trợ hay khuyến khích động cơ đó.

Một trong những mối đe dọa của cuộc khủng hoảng hiện nay là các áp lực của các cử tri và nhà vận động hành lang chính trị có thể chuyển các ưu tiên đấu tranh tận gốc cuộc khủng hoảng (chẳng hạn như các phân bổ nguồn lực hiện có không phù hợp và việc sử dụng không hiệu quả các yếu tố sản xuất hiện hữu) sang đấu tranh với các dấu hiệu (ví dụ như thất nghiệp).

 

Như Jose-Maria Figueres-Ohlsen, cựu tổng thống Costa Rica đã nói: Khi chúng ta quá bận rộn làm những thứ quá khẩn cấp chúng ta quên mất điều gì là quan trọng.

 

Hơn thập kỷ qua, các thực thể dưới cấp quốc gia (đặc biệt là các thành phố) đã chứng kiến một phần các sáng kiến chuyên về thông tin nhiều hơn các nền kinh tế quốc gia: ví dụ các mạng WiFi và WiMAX, mà còn các dịch vụ chính phủ điện tử đã được triển khai nhanh chóng hơn (và hơn cả tưởng tượng) ở cấp quốc gia. Các công dân cũng đã có được sự tiếp cận gần gũi hơn, thoả mãn hơn các nhu cầu và mong đợi của họ.

Có một số những phát triển vượt giới hạn được xem như là cuộc cách mạng tiếp theo, đó là các mạng xã hội đã hình thành các hành vi mới các cách thức mới để chia sẻ và sử dung thông tin trên Internet. Trong khi đó, gần đây, phần lớn sự chú ý tới Web 2.0 đã được quan tâm về mặc cá nhân, nghiên cứu gần đây đã chỉ ra tác động rộng rãi tiềm tảng của mạng xã hội đối với chính phủ và doanh nghiệp. Một trong những tác động của xu hướng này có thể là sự sáng tạo sẽ diễn ra: như là quy trình sáng tạo ngày càng trở nên cộng tác, mở, liên ngành, sáng tạo sẽ ngừng trở thành trọng tâm của sản phẩm. Ngày càng nhiều các ý tưởng mới xuất hiện không chỉ thông qua việc sản xuất dịch vụ mới mà ngay cả các mô hình kinh doanh mới, hay các ứng dụng xã hội. Xuất hiện từ cuộc khủng hoảng hiện nay, theo cách này hay cách khác, việc sáng tạo một thế giới mới cùng với sự sáng tạo từ truyền thống cũng là một cơ hội không được bỏ qua.

 

Không vấn đề nào trong ba vấn đề được trình bày ở trên (triển khai băng rộng, thúc đẩy đầu tư, thúc đẩy sáng tạo) sẽ đạt được lợi ích đầy đủ nếu không có hai nguyên tắc cơ bản được chia sẻ, đẩy mạnh và được hỗ trợ ở cấp toàn cầu. Đầu tiên, các tư duy mở và các nền kinh tế mở sẽ là phương thuốc tốt nhất để thoát khỏi cuộc khủng hoảng hiện nay. Thứ hai, đào tạo (chính thức, không chính thức, nghề, dài hạn, trên sách vở, truyền hình, đài phát thanh hay Web) là cách duy nhất để nâng cao giá trị trong toàn bộ xã hội và người dân, và để cung cấp cho con người tri thức cần thiết để chia sẻ để sáng tạo thoát khỏi cuộc khủng hoảng.

Đầu tư vào tri thức và hạ tầng tri thức có xu hướng trở thành chiến lược và chính trị thậm chí quan trọng hơn khi cuộc khủng hoảng bắt đầu tạo ra các cơ chế loại trừ bổ sung. Khi thất nghiệp trong ngành ngân hàng, tài chính và sau đó là các ngành công nghiệp như ô tô, hàng điện tử và dệt may, sự kết hợp điện tử trở thành một cơ chế ưu tiên để giúp người thất nghiệp đào tạo kỹ năng và tri thức để làm tăng cơ hội của họ tái hoà nhập và công việc năng động nhanh chóng nhất có thể.

 

Vào những thời điểm tư duy sáng tạo và sự lãnh đạo nổi bật được chú trọng. Bởi vì thế giới hiện nay là thế giới liên kết và đa cực hơn bao giờ hết, có nhiều cơ hội để học hỏi từ các cuộc khủng hoảng và thiết kế ra các cách thức tốt hơn để tự quản lý. Các nhà lãnh đạo chính trị và kinh doanh cũng như bất cứ ai trong chúng ta là công dân toàn cầu có nhiệm vụ tư duy về cuộc khủng hoảng. Bằng cách sử dụng hợp lý các tác động nhẹ, chúng ta có thể giải thoát xã hội và các nền kinh tế khỏi những thực tiễn tồi tệ. Bằng cách nỗ lực để xác định các cách thức ngăn chặn những tính huồng tương tự chúng ta có thể thiết kế các cách thức mới để giảm bớt sự bất bình đẳng và mở ra các cơ hội.

 

Trong nỗ lực này, tham vọng, sáng tạo, mở rộng và đào tạo sẽ là những chìa khoá và các mạng viễn thông và thông tin sẽ vừa là các công cụ vừa là các biểu tượng. Nắm được tầm quan trọng của các mạng này sẽ là cách bảo đảm để hướng tới tương lai.