TS. Lưu Vũ Hải, Cục trưởng Cục Phát thanh – Truyền hình, Bộ TT&TT thông báo bản Quy hoạch
1. Mở rộng vùng phủ sóng phát thanh, truyền hình trong nước và quốc tế nhằm phục vụ tốt nhiệm vụ chính trị, công tác thông tin tuyên truyền, đồng thời đảm bảo cung cấp các dịch vụ phát thanh, truyền hình đa dạng, phong phú, phù hợp với nhu cầu của người dân Việt Nam ở trong và ngoài nước.
2. Phát triển hạ tầng truyền dẫn, phát sóng đồng bộ, hiện đại, đảm bảo chuyển tải được các dịch vụ phát thanh, truyền hình, viễn thông và công nghệ thông tin trên cùng một hạ tầng kỹ thuật, đáp ứng yêu cầu hội tụ công nghệ và dịch vụ. Hướng tới 1 hạ tầng viễn thông thống nhất, trên hạ tầng đó có thể truyền tải đa dạng các loại hình dịch vụ khác nhau.
3. Thúc đẩy việc chuyển đổi hạ tầng truyền dẫn, phát sóng từ công nghệ tương tự sang công nghệ số nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng số kênh chương trình, đa dạng hóa loại hình dịch vụ và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn tài nguyên tần số. Mục tiêu lớn là chuyển đổi toàn bộ hạ tầng sử dụng công nghệ analog sang công nghệ kỹ thuật số.
4. Từng bước hình thành và phát triển thị trường truyền dẫn, phát sóng phát thanh truyền hình trên cơ sở tham gia của các doanh nghiệp Nhà nước hoặc công ty cổ phần (trong đó nhà nước nắm cổ phần chi phối) nhằm thu hút các nguồn lực xã hội để phát triển hạ tầng kỹ thuật phát thanh, truyền hình, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Đối với chỉ tiêu phát triển: Từ nay đến năm 2010 chủ yếu thực hiện các quy hoạch, kế hoạch tiếp tục mở rộng vùng phủ sóng analog đã được phê duyệt nhằm đáp ứng nhu cầu phủ song tới tất cả các hộ gia đình trên toàn quốc, kể cả vùng sâu vùng xa. Trong giai đoạn này cũng sẽ triển khai truyền dẫn phát sóng kỹ thuật số.
Sẽ đẩy mạnh phát triển truyền hình số vệ tinh
Giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2015, là giai đoạn căn bản phát triển sâu, rộng cơ sở hạ tầng phát thanh truyền hình kỹ thuật số mặt đất, cáp, qua vệ tinh và các trạm phát lại để phủ sóng đến vùng sâu vùng xa. Trong giai đoạn này sẽ phát triển song song hạ tầng công nghệ analog hiện đại và công nghệ truyền dẫn phát sóng số.
Từ năm 2015 đến năm 2020 căn bản chuyển đổi từ analog sang kỹ thuật số. Chuyển đổi dần từ khu vực thành phố có điều kiện kinh tế kỹ thuật sang các tỉnh thành phố khác, tiến tới chuyển đổi đồng bộ trên toàn quốc. Chỉ tiêu đặt ra đến 95% dân số có thiết bị thu phát thanh truyền hình kỹ thuật số mặt đất.
Định hướng truyền dẫn phát sóng PTTH qua mạng cáp hữu tuyến theo hướng tăng cường sử dụng cáp quang, nâng cao tỷ lệ ngầm hóa để bảo đảm chất lượng dịch vụ và mỹ quan đô thị, đặc biệt tại các tuyến phố chính ở các trung tâm đô thị lớn. Mạng cáp này có khả năng chuyển tải đa dịch vụ phát thanh truyền hình, viễn thông và Internet trên cùng hạ tầng. Quy hoạch cũng xác định chấm dứt hoàn toàn việc sử dụng hệ thống truyền hình vô tuyến nhiều kênh MMDS trên băng tần 2,5 - 2,69 GHz trước năm 2010 để sử dụng cho các dịch vụ di động và truy nhập vô tuyến băng rộng theo quy hoạch Quy hoạch phổ tần số vô tuyến điện quốc gia được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và theo đúng Nghị quyết của Liên minh viễn thông quốc tế (ITU). Các đơn vị đang triển khai dịch vụ này sẽ phải tự xây dựng phương án chuyển đổi cho người sử dụng chuyển sang các loại hình dịch vụ khác.
Đối với mạng truyền dẫn phát sóng PTTH qua vệ tinh sẽ kết hợp truyền dẫn, phát sóng phát thanh, truyền hình qua vệ tinh với các trạm phát lại có công suất vừa và nhỏ để phủ sóng trên toàn quốc kể cả vùng sâu, vùng xa, miền núi, hải đảo, trong đó ưu tiên sử dụng băng tần Ku để cung cấp dịch vụ phát sóng trực tiếp qua vệ tinh đến mọi nhà (truyền hình DTH). Kết hợp sử dụng vệ tinh Vinasat1 của Việt Nam và vệ tinh các nước trong khu vực để đẩy mạnh thông tin đối ngoại. Thúc đẩy phát thanh, truyền hình qua mạng di động và mạng Internet để đáp ứng nhu cầu thông tin, giải trí của đông đảo thuê bao viễn thông, đồng thời phục vụ nhiệm vụ thông tin đối ngoại, đặc biệt là cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Khuyến khích thúc đẩy phát triển công nghệ truyền hình Internet (IPTTV) và công nghệ truyền hình có độ phân giải cao (HDTV).
Hiện nay chúng ta đang thử nghiệm để xác định tiêu chuẩn phát thanh số của Việt Nam. Dự kiến, đến năm 2010 sẽ xác định được tiêu chuẩn này để chuyển đổi phát thanh truyền thống sang phát thanh số.
Chúng ta cũng xác định tiêu chuẩn truyền hình số mặt đất dựa trên bộ tiêu chuẩn của châu Âu (DVB-T) để xây dựng thành bộ tiêu chuẩn chính thức của Việt Nam.
Quy hoạch cũng nêu rõ sẽ từng bước hình thành phát triển thị trường truyền dẫn phát sóng PTTH trên cơ sở phân định rõ hoạt động nội dung thông tin với hoạt động truyền dẫn phát sóng. Điều đó giúp phân định rõ ràng trong việc quản lý từng hoạt động trong lĩnh vực này. Từ đó nhà nước sẽ dễ dàng hỗ trợ có chọn lọc đối với PTTH chứ không dàn trải như hiện nay.
Để thực hiện được quy hoạch này, Bộ đã xây dựng đề án số hóa PTTH với từng bước đi cụ thể và quy định 6 nhóm dự án lớn. Trong đó, nhóm dự án thứ 5 là sản xuất và cung cấp đầu thu truyền hình số, đây là một trong những giải pháp rất quan trọng vì nếu chuyển đổi sang công nghệ số mà người dân không có thiết bị thu thì mục tiêu của đề án cũng không đạt được. Do đó, dự án này đã được Chính phủ đồng ý để Bộ TT&TT bổ sung cơ chế cho Quỹ dịch vụ Viễn thông Công ích mở rộng cơ chế hoạt động sang hỗ trợ việc chuyển đổi công nghệ analog sang công nghệ số.
Về việc hỗ trợ cho công tác chuyển đổi PTTH sang công nghệ số, TS. Lưu Vũ Hải, Cục trưởng Cục Phát thanh – Truyền hình, Bộ Thông tin & Truyền thông cho biết: Sẽ có 2 giải pháp là hỗ trợ cho các doanh nghiệp để tổ chức sản xuất tạo ra sản phẩm giá rẻ và giải pháp điều chỉnh, bổ sung cơ chế hoạt động của Quỹ dịch vụ Viễn thông Công ích để hỗ trợ cho việc chuyển đổi này, chủ yếu là đưa thiết bị thu kỹ thuật số đến người dân.
Có thể thấy việc phát triển các loại hình truyền hình số vệ tinh đang có nhiều bất cập. Ở các thành phố, đô thị lớn, người dân có nhiều sự lựa chọn sử dụng các loại dịch vụ truyền hình khác nhau. Hiện tại, mạng truyền hình cáp có rất nhiều đợt khuyến mại, miễn phí lắp đặt, giảm cước thuê bao… Rõ ràng, tín hiệu truyền hình cáp khá ổn định và có nhiều gói kênh cho người sử dụng lựa chọn. Phí thuê bao hàng tháng trung bình khoảng 70.000 đồng. Nếu phải đầu tư 1 đầu thu kỹ thuật số có giá từ trên 3 triệu đồng đến gần 5 triệu đồng (tức là bằng việc nộp phí thuê bao sử dụng truyền hình cáp từ 3,5 năm đến 6 năm) thì người dân chắc là sẽ khó lựa chọn sử dụng đầu thu kỹ thuật số. Trong khi đó, người dân vùng sâu, vùng xa, khu vưc miền núi rất khó bắt sóng các chương trình truyền hình thông thường, có nhu cầu cao đối với đầu thu kỹ thuật số thì lại không đủ khả năng kinh tế mua đầu thu này.
Việc sẽ đẩy mạnh hỗ trợ theo hướng nào và mức hỗ trợ là bao nhiêu vẫn còn đang được các Vụ chức năng của Bộ TT&TT bàn thảo. Nhưng chắc chắn trong thời gian tới, người dân sẽ không phải mua đầu thu kỹ thuật số với giá cao như hiện nay. Đây là một tín hiệu vui cho những người có nhu cầu đối với loại hình dịch vụ truyền hình này.
Mạnh Vỹ
Về đầu