Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Bình Định có 157/159 đài truyền thanh xã, phường, thị trấn (ĐTTCS). Trong số đó, có 54 ĐTTCS sử dụng hình thức truyền dẫn tín hiệu bằng hình thức hữu tuyến (có dây) và 103 ĐTTCS sử dụng hình thức truyền dẫn tín hiệu từ nơi phát đến các cụm loa bằng hình thức phát vô tuyến (không dây). Xét về mặc tiêu chuẩn công nghệ thì các đài truyền thanh không dây có nhiều ưu điểm hơn các đài truyền thanh có dây như: có thể phát triển đến vùng sâu, vùng xa, hải đảo… nơi hệ thống truyền thanh có dây khó vươn đến được; công tác bảo dưỡng mạng lưới truyền dẫn đơn giản, tín hiệu ít bị gián đoạn trong điều kiện mưa bão, thời tiết khắc nghiệt. Trong khi đó, các ĐTTCS có dây thường gặp nhiều khó khăn về đường dây truyền dẫn tín hiệu bị đứt nối nhiều chỗ, không có dây lưỡng kim thay thế sau mỗi mùa mưa bão; không có đủ nhân cán bộ kỹ thuật để triển khai đấu nối các đoạn dây bị đứt; thường xuyên bị mất tín hiệu khi xảy ra mưa bão…

Với nhiều ưu điểm về mặc thiết bị, công nghệ nên trong những năm gần đây các ĐTTCS hầu như đều có xu hướng chuyển sang hình thức phát sóng vô tuyến. Băng tần của các thiết bị truyền thanh không dây của các ĐTTCS đang được sử dụng là băng tần 54 - 68 MHz và băng tần 87 - 108 MHz với công suất phát 30W, riêng một số trường hợp đặc biệt về địa hình, khoảng cách thực tế từng địa phương có thể sử dụng máy phát có công suất lớn hơn đến 50W.

Việc sử dụng hệ thống truyền thanh không dây đã góp phần đảm bảo tín hiệu tốt nhất trong những trường hợp thiên tai, lũ lụt. Các nội dung thông tin tuyên truyền, những thông báo chiến dịch phòng chống dịch bệnh, phòng chống lụt bão, sản xuất nông nghiệp; phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng của địa phương được truyền tải đến nhân dân nhanh chóng, kịp thời, chính sát nhằm phục vụ có hiệu quả sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương mà còn thực sự là diễn đàn của các tầng lớp nhân dân.

Tuy số lượng ĐTTCS sử dụng hình thức phát tín hiệu bằng hình thức vô tuyến (không dây) là 103 đài nhưng theo Cục Tần số vô tuyến điện khu vực III thì mới chỉ cấp phép sử dụng tần số thiết bị phát sóng vô tuyến điện cho ĐTTCS. Vẫn có một số ĐTTCS đầu tư, lắp đặt thiết bị thu phát sóng mà không có ý kiến của cơ quan có thẩm quyền, không thực hiện thủ tục về giấy phép sử dụng tần số và thiết bị phát sóng tần số vô tuyến điện theo quy định, đặc biệt là không tranh thủ các ý kiến tư vấn trước đầu tư do đó khi làm thủ tục không thể ấn định tần số theo quy hoạch hoặc vẫn cố tình sử dụng sẽ gây can nhiễu với các Đài đã được cấp giấy phép và với các hệ thống thông tin vô tuyến khác. Trong đó có một số trường hợp gây can nhiễu làm ảnh hưởng đối với mạng đài dẫn đường hàng không, hàng hải, mạng thông tin công cộng.

Để tránh tình trạng can nhiễu và đầu tư lãng phí, đồng thời đảm bảo việc sử dụng tần số của các ĐTTCS phù hợp với các quy định pháp luật, trước khi xây dựng dự án đầu tư thiết bị phát sóng phát thanh truyền hình. Các ĐTTCS phải liên hệ với cơ quan chức năng của tỉnh để được tư vấn, hướng dẫn nhằm đảm bảo thực hiện đầy đủ các quy định của Nhà nước và mang lại hiệu quả đầu tư tốt hơn. Đồng thời, phải có ý kiến về tần số cụ thể của Cục Tần số vô tuyến điện. Việc cấp phép cho thiết bị truyền thanh không dây các ĐTTCS là một vấn đề không mới nhưng tương đối khó khăn và phức tạp. Nguyên nhân do nhận thức của các ĐTTCS xem đây là thiết bị dùng để tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước nên được dùng miễn phí. Do đó cho nên da số các ĐTTCS không làm thủ tục xin cấp phép tần số vì phải đóng phí/lệ phí dù mức phí và lệ phí cấp phép đối với mỗi đài là rất thấp. Đây cũng chính là vấn đề đáng lưu ý, cần được xem xét để có giải pháp thích hợp trong thực tế hiện nay.

Để các ĐTTCS hoạt động ổn định, hiệu quả; thực hiện tốt chức năng là cơ quan tuyên truyền của Đảng bộ, chính quyền địa phương bên cạnh việc nâng cáo chất lượng nội dung, hình thức chương trình thì việc quản lý chặt chẽ việc sử dụng tần số vô tuyến điện là một việc làm hết sức cần thiết. Việc cấp phép tần số vô tuyến điện đối với ĐTTCS giúp cơ quan quản lý nhà nước có cơ sở dữ liệu để tính toán và xử lý can nhiễu do truyền thanh không dây gây ra và xác định được đối tượng, phương án xử lý khi xảy ra tình trạng can nhiễu. Song song đó, cũng cần tăng cường công tác tuyên truyền nhằm giúp cho cán bộ và nhân dân hiểu rõ và chấp hành đúng pháp luật về lĩnh vực tần số. Bên cạnh đó, cần tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm đối với các đài hoạt động không có giấy phép sử dụng tần số và thiết bị vô tuyến điện.

                                                                                    Hồng Anh