Các dịch vụ thoại thế hệ tiếp theo cung cấp cho các nhà cung cấp dịch vụ những khả năng cơ bản nhưng cạnh tranh cho để phát triển và tăng doanh thu trong tương lai, nhưng trước hết họ phải đạt được một số các mục tiêu cho phép các dịch vụ này đạt được tiềm năng đỉnh. Đầu tiên, các dịch vụ thoại viễn thông thế hệ tiếp theo cần khác biệt với cạnh tranh thoại đặc biệt (over-the-top - OTT). Thứ hai, các nhà cung cấp dịch vụ phải bổ sung thêm một số giá trị vào các dịch vụ thoại mà không thể chỉ duy trì doanh thu biên mà còn xây dựng doanh thu bổ sung. Các nhà cung cấp dịch vụ có thể thực hiện các mục tiêu này tốt nhất thông qua việc kết hợp các cải tiển trên toàn mạng và những cải tiến tập trung vào các nhu cầu của khách hàng và doanh nghiệp theo cách cụ thể hơn.
Các khả năng QoS mang lại cho nhà cung cấp hai khác biệt về dịch vụ thoại
Phần lớn các nhà khai thác mạng đều cho rằng QoS sẽ mang lại sự khác biệt cho các dịch vụ thoại của họ. Thoại đặc biệt (OTT) là một dịch vụ nỗ lực tối đa (best-effort) cần thiết và truyền thông thoại toàn thế giới đã từng có một lịch sử về khả năng ổn định và tin cậy. Hiện nay với hơn 60% người sử dụng thoại ở các nước công nghiệp đã sử dụng dịch vụ Internet băng rộng, do vậy dễ dàng lựa chọn một chiến lược thoại OTT. Dù vậy chỉ một số lượng người rất nhỏ làm điều đó. Hơn nữa nhiều đường dây thoại thường là dành cho dịch vụ di động hơn là dịch vụ thoại OTT. Thoại cần ít băng thông hơn, tuy nhiên, các dịch vụ nỗ lực tối đa thường đủ chất lượng và việc tìm những cách khác để làm cho QoS có giá trị là quan trọng nếu sự khác biệt QoS đóng góp sự khác biệt. Gọi thoại và video độ trung thực cao (Hi-Fi) là hai mục tiêu được các nhà cung cấp quan tâm nhất.
- Thoại Hi-Fi đơn giản là dịch vụ thoại không cần các bộ lọc tần số phổ biến trong thoại PSTN hữu tuyến và thoại không dây. Phần lớn các dịch vụ ngày nay cung cấp âm lượng từ khoảng 100 Hz đến khoảng 4 KHz, là khoảng tần số mà con người có thể nghe được. Thoại Hi-Fi là hướng tới cung cấp gần như toàn bộ dải tần con người nghe được - từ 20 Hz và 18 KHz, và nó cần độ rộng băng khoảng 4 lần. Mục đích toàn bộ của thoại Hi-Fi là để việc đàm thoại thấy gần nhau hơn hơn, do vậy có thể logic khi dự đoán người sử dụng quan tâm đến dịch vụ best-effort.
- Gọi video là giấc mơ của các nhà cung cấp dịch vụ trong nhiều thập kỷ, nhưng các vấn đề hiện nay đã cản trở dịch vụ này trở thành hiện thực. Nghiên cứu cho thấy gọi video có thể được chấp nhận nếu tất cả các cuộc gọi bắt đầu ở phương thức thoại duy nhất và phải được từng bên đàm thoại chuyển sang video dứt khoát. Thậm chí sau đó, trong khi gọi video luôn luôn nhận được sự quan tâm hàng đầu trong các cuộc thăm dò, thì khách hàng có máy ảnh video và khả năng chat video trực tuyến có xu hướng không sử dụng gọi video thường xuyên. Các hãng như Cisco đang nỗ lực thay đổi điều này và để hình thành mô hình chat video được xây dựng cho TV thay cho PC. Các nhà khai thác có thể tìm thấy đây là mô hình dễ triển khai như là một dịch vụ thêm với giá cước riêng và do vậy có thể tạo ra một động cơ để thúc đẩy mô hình gọi video.
Truyền thông hợp nhất, cộng tác và hội tụ thoại dữ liệu tạo ra mô hình thoại mới
Nhiều người đã quen với các cuộc gọi chỉ thoại “độ trung thực thấp”, giờ buộc họ quen với các hình thức khác là một khó khăn. May mắn là đang có hai xu hướng thoại có thể khai thác khác để thúc đẩy QoS thoại và hỗ trợ tăng doanh thu thoại là: truyền thông hợp nhất (UC) và hội tụ di động cố định (FMC).
UC là tập hợp các dịch vụ truyền thông dựa trên các ứng dụng, thường được xây dựng xung quanh giao diện người sử dụng hình ảnh (GUI) có thoại người sử dụng, thư điện tử và các công cụ IM (nhắn tin tức thời) và có một điểm đáng chú ý là cho biết tình trạng người sử dụng hay còn gọi là “hiện diện” (presence). Đối với doanh nghiệp, ứng dụng UC thường chạy trên máy tính để bàn hay máy tính xách tay và phần lớn sự thúc đẩy thị trường UC hiện nay phần lớn nhờ vào các công ty phần mềm và hệ thống điện thoại thúc đẩy. Đối với khách hàng, UC có thể được bán như là một công cụ cho phép hiển thị đa dịch vụ, một công cụ có thể phát triển ngoài các sản phẩm “hub” không dây đa chức năng trong nhà như Verizon đã bán Verizon Hub.
Các dịch vụ UC có thể là nguồn doanh thu trực tiếp cho các nhà khai thác bởi vì họ có thể tích hợp một loạt các dịch vụ truyền thông trong một lần cung cấp duy nhất theo cách thiết thực, và cần chỉ cần một gói cước. UC cho phép khách hàng có được chất lượng cao hơn vì UC đôi khi được kết hợp với hình thức Cộng tác (Collaboration) có âm thanh video và độ trung thực cao. Đó là một cách xây dựng nhu cầu cho những yêu cầu cao mà không yêu cầu người sử dụng thay đổi các lần gọi “hàng ngày”.
FMC theo nhiều cách hiểu là một bước tiến logic của UC – nó làm thay đổi công nghệ thoại để làm cho các dịch vụ thoại hiệu quả hơn. Điều đang thúc đẩy FMC hiện nay là sự kết hợp femtocell và triển khai 4G/LTE. Femtocell (base station) đơn giản là các ô tế bào “riêng” nhỏ được đặt trong một gia đình, văn phòng hay vị trí thích hợp để đáp ứng nhờ một kết nối băng rộng hữu tuyến nội bộ. Người sử dụng bên trong các femtocell không sử dụng nhiều ô tế bào chính của nhà cung cấp, do đó một số nhà khai thác có thể tiếp thị nó theo cách giảm hay chấm dứt phí trên không cho những kết nối không dây. Nhưng những chính sách người sử dụng femtocell vẫn chưa được quyết định. Cước phí “trong femtocell” thấp hơn sẽ dễ dàng để thuyết phục những người sử dụng thử nghiệm những thứ như video. Nếu thoại hữu tuyến và không dây đều được chuyển sang VoIP (mà vẫn thực hiện được qua triển khai LTE), Hi-Fi cũng sẽ được giới thiệu dễ dàng. Theo cách nào đó, FMC tiến gần tới UC từ khía cạnh hạ tầng, nơi các dịch vụ UC tiếp cận điều đó từ phía khách hàng.
Tầm quan trọng của các dịch vụ thoại cải tiến
Các dịch vụ thoại cải tiến đã khả thi trong nhiều năm nhưng đang trở nên quan trọng không chỉ bởi vì các nhà khai thác muốn duy trì các biên doanh thu thoại nhưng bởi vì các đối thủ cạnh tranh OTT đang xem xét các dịch vụ lần đầu và đang xâm lấn những gì đã là thị trường của nhà khai thác. Thoại Google đang là một mối đe dọa trực tiếp việc kinh doanh thoại của nhà khai thác mạng, một dấu hiệu là nếu các nhà khai thác không cải tiến các dịch vụ thoại, thì sẽ có các công ty khác lấp khoảng trống này. Cạnh tranh đôi khi sẽ hiệu quả hơn là cơ hội thúc đẩy những thay đổi thị trường viễn thông. Nếu đó là khả năng chúng ta có thể xem xét một sự chuyển đổi lớn trong các dịch vụ thoại trong một vài năm tới.
Nguyễn Đức
(Nguồn: Tom Nolle, SearchTelecom.com)