Thành phố thông minh có thể vẫn ở giai đoạn tương lai, nhưng thành phố mở lại đang trong tầm tay

03:04 PM 23/07/2019 In bài viết

smart city

Sự thực thi: thành phố thông minh hiện vẫn chưa tồn tại. Các thành phố có thể được mô tả là thông minh, hoặc tự tuyên bố về sự thông minh của mình. Họ có thể đã điều hành hoặc thực hiện các thí điểm và dự án riêng lẻ - như 51% thành phố của Liên minh châu Âu (có 100.000 cư dân trở lên) - nhưng chưa có thành phố nào chứng minh rằng họ đã kết nối được các dự án này với nhau.

Sự phức tạp là điểm hấp dẫn

Thành phố rất phức tạp. Chính quyền thành phố chịu trách nhiệm quản lý một hệ sinh thái phức tạp của các ngành và người dân - trong giao thông, kế hoạch, năng lượng, dịch vụ khẩn cấp và nhiều hơn nữa - trong khi phải cân bằng áp lực kinh tế, chính trị và xã hội. Họ phải đối mặt với các vấn đề như cung cấp nhà ở, kích thích kinh doanh, tăng số lượng việc làm, giải quyết tình trạng biến đổi khí hậu, giảm tội phạm, giữ cho đường phố sạch sẽ và quản lý hệ thống giao thông.

Sự phức tạp này chính xác là điều khiến các thành phố trở nên hấp dẫn đối với các công ty lớn - như IBM, Huawei, Philips, Nokia, Siemens. Họ đang góp phần làm cho làn sóng cường điệu thông tin ngày càng phát triển, khuyến khích các thành phố trở nên thông minh bằng cách cách mạng hóa hệ thống thần kinh của thành phố; bán ý tưởng rằng công nghệ, dữ liệu và kết nối có thể giải quyết các vấn đề cơ bản nhất của thành phố.

Do đó, các thành phố đang mở rộng việc sử dụng dữ liệu của họ - trên toàn phổ dữ liệu - về mọi thứ, từ vận chuyển hàng hóa đến sự di chuyển của con người, sử dụng năng lượng, tội phạm, cơ sở hạ tầng, thời tiết v.v... Việc thu thập, lưu trữ, phân tích và sử dụng loại dữ liệu này không phải là mới, nhưng các công nghệ thông minh (như cảm biến, ứng dụng hoặc dịch vụ hỗ trợ công nghệ internet) cho phép việc thực hiện xảy ra ở tốc độ và quy mô lớn hơn nhiều so với trước đây.

Công nghệ không giải quyết các vấn đề tiềm ẩn

Trong thực tế, mục tiêu của các công ty công nghệ và chính quyền thành phố, và nhu cầu của công dân, không phải lúc nào cũng phù hợp. Như tác giả Ben Green đã phát biểu trong cuốn sách “The Smart Enough City” (Thành phố đủ thông minh): “Trái ngược với những câu chuyện ngụ ngôn được đề xuất bởi những người đề xướng thành phố thông minh, công nghệ tạo ra ít giá trị trên chính bản thân nó, nó phải được đưa vào trong cấu trúc quản trị đô thị một cách chu đáo”.

Nếu không có sự liên kết của các lĩnh vực ưu tiên, việc thực hiện các giải pháp công nghệ có thể không giải quyết được các vấn đề tiềm ẩn trong xã hội. Điều này có thể khiến việc sử dụng công nghệ một cách không công bằng, không đồng đều và đôi khi là phi đạo đức. Nó cũng đặt ra các câu hỏi liên quan đến các vấn đề về quyền riêng tư, giám sát, quyền sở hữu và kiểm soát dữ liệu, quyền kỹ thuật số, giải pháp và cấu trúc quyền lực. Bạn chỉ cần nhìn vào cuộc tranh luận đang diễn ra và rất trực tiếp ở Toronto về kế hoạch Sidewalk Labs để xem điều gì sẽ xảy ra khi tất cả những vấn đề này xuất hiện.

Thực tế là các thành phố thực sự kết nối với nhau, dựa trên dữ liệu, được tăng cường công nghệ có thể vẫn còn cách hiện tại hàng thập kỷ. Do đó, con người đang ở giai đoạn quan trọng: nơi có cơ hội cho một tương lai rộng mở hơn.

Một cách tiếp cận mở: một sự thay thế tốt hơn?

Để làm rõ vấn đề này, các thành phố thông minh không xấu - đây không phải là kết luận bạn nên rút ra từ bài viết này. Các chuyên gia chỉ tin rằng bằng cách nói về “cởi mở” thay vì “thông minh”, họ có thể tránh được sự cường điệu và tập trung vào việc làm cho các thành phố trở nên tốt hơn cho người dân và doanh nghiệp.

Các chuyên gia tin rằng các thành phố nên bắt đầu bằng cách xem xét dữ liệu mà họ đã có quyền truy cập, trước khi xem xét các giải pháp công nghệ tốn kém. Bằng cách sử dụng các công cụ, như lập bản đồ hệ sinh thái dữ liệu ODI, các thành phố có thể hiểu nơi dữ liệu đã tồn tại. Giá trị của dữ liệu này sau đó có thể được chính quyền thành phố khai thác - chẳng hạn như để tăng quyền truy cập vào các dịch vụ, cải thiện hiệu quả giao hàng và thông báo các chính sách - hoặc bởi các cá nhân, cộng đồng hoặc doanh nghiệp khác nếu nó được chia sẻ một cách cởi mở nhất có thể.

Sự cởi mở trong các thành phố không chỉ là về dữ liệu. Tại ODI, các chuyên gia ủng hộ và hỗ trợ văn hóa mở: cơ sở hạ tầng dữ liệu càng mở càng tốt; kiến thức dữ liệu và khả năng phục vụ cho tất cả mọi người; và đổi mới mở. Những khái niệm này có thể giúp các thành phố chuyển đến một tương lai rộng mở hơn và mang lại giá trị lớn hơn cho người dân và doanh nghiệp. Bằng cách khuyến khích sự tham gia và minh bạch hơn, sự cởi mở có thể bắt đầu giải quyết các vấn đề xã hội nơi các giải pháp kỹ thuật khép kín có thể gặp khó khăn.

Một số dự án khác nhau đang bắt đầu chứng minh giá trị mở rộng này - cho thấy rằng phong trào hướng tới các thành phố mở và thông minh đã xảy ra. Ví dụ, các nền tảng tham gia của công dân như vTawain và Decidim ở Barcelona đang giúp các nhà hoạch định thành phố tham gia với những người bị ảnh hưởng bởi chính sách của họ. Diễn đàn Virium Helsinki, bộ phận đổi mới của chính quyền thành phố, sử dụng các cách tiếp cận nhanh và cởi mở để đồng sáng tạo và hợp tác với các công ty, trường đại học, tổ chức khu vực công và cư dân.

Các chiến lược thành phố được công bố gần đây cũng chỉ ra rằng các thành phố đang lên kế hoạch cho sự cởi mở. Helsinki tuyên bố trong chiến lược thành phố của mình rằng mô hình hoạt động của nó dựa trên sự cởi mở và minh bạch. Gdansksk tuyên bố rằng “sự cởi mở” là một trong những ưu tiên hàng đầu của thành phố và họ đang tìm cách trở thành một thành phố thực sự mở. Và tại Vương quốc Anh, Glasgow đã thông báo rằng nó sẽ là thành phố “Mở rộng theo mặc định”. Bang Hamburg đã thông qua luật năm 2012 tạo ra nghĩa vụ pháp lý cho chính phủ của mình trong việc công bố tất cả dữ liệu công khai.

Có những ví dụ khác về các thành phố trên khắp Vương quốc Anh, những người đã khám phá sự cởi mở theo những cách khác nhau - chẳng hạn như Hội đồng thành phố Leeds (với sự hỗ trợ của ODI Leeds).

Các thành phố khác muốn học hỏi từ những thành phố này (và những người làm việc với họ) để có thể xây dựng và thúc đẩy các công việc và dự án hiện có.

Chúng ta đang làm gì

Mặc dù hầu hết các thành phố đều có chung các vấn đề, nhưng không có thành phố nào giống nhau và mỗi thành phố sẽ có một cách tiếp cận riêng để thực hiện các giải pháp. Các thành phố rất muốn học hỏi từ những cách tiếp cận khác nhau, để nhìn, lắng nghe và học hỏi; và xem xét làm thế nào các công cụ có thể giúp các thành phố ở Anh tiến lên phía trước với các chiến lược mở và thông minh của họ. Tầm nhìn của các chuyên gia là giúp các thành phố sử dụng những dữ liệu, kỹ năng và tài nguyên nào đã có sẵn, giảm nhu cầu mua sắm công nghệ tốn kém.

Gia Bảo